Cilt 3 Sayı 2 Makale 6

Fırat-Dicle Havza Koruma Eylem Planı Çerçevesinde Kentsel Atıksu Arıtma Tesisinin Karasu Nehrinin Su Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

The Evaluation of Water Quality in Karasu River Within the Framework of River Basin Protection Action Plan

Yazar(lar): Zeynep Eren 1, Fatih Kaya 2,

Bu çalışmada, Fırat-Dicle havzasının bir alt havzası olan Karasu havzasında Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi (AB SÇD) uyum sürecinde ülkemizde başlatılan Havza Koruma Eylem Planlarının (HKEP) ilki olan kentsel atıksu yönetiminin Erzurum ili sınırlarında doğan Karasu Nehri’nin su kalitesi üzerinde etkisi incelenmiştir. Erzurum ili kentsel atıksuları 2016 yılına kadar arıtılmadan Karasu Nehri’ne deşarj edilmekteydi ve havzada su kalitesi izleme çalışmaları DSİ tarafından yürütülmekteydi. 2016 yılından itibaren Erzurum AAT’nin devreye alınması ile Erzurum ili kentsel atıksuları arıtılarak Pulur Çayının Karasu nehrine döküldüğü noktanın hemen üzerinde tek bir noktadan deşarj edilmeye başlanmıştır. Çalışma kapsamında DSİ tarafından Karasu Nehri üzerinde ve Karasu Nehri’nin kollarından olan Pulur Çayı üzerinde bulunan istasyonlardan alınan numune analiz sonuçları, Erzurum AAT giriş ve çıkış sularının analiz sonuçları ve bu tez kapsamında Karasu Nehri, Pulur Çayı ve arıtma tesisi deşarj noktası aşağısından alınmış numunelerin analiz sonuçları değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda kentsel atıksuların AAT’nde BOİ5, KOİ, AKM, TN gibi ana kirlilik parametrelerinde %90’ın üzerinde bir verimle arıtıldıktan sonra Karasu’ya deşarj edilmesinin nehir su kalitesini korumaya yardımcı olduğu görülmüş, su kalitesinin korunması için atıksu arıtma tesislerinin gerekliliği vurgulanmıştır.



Anahtar Kelime(ler): Erzurum Karasu Nehri, Havza Yönetimi, Arıtma Tesisi, Su Kalitesi,

This study covers the effect of urban wastewater treatment management, which is the first river basin protection action of EU WFD adaptation process, on the water quality of Erzurum-sourced Karasu River. Erzurum's urban wastewater used to be discharged directly to the Karasu River until the year 2016. Monitoring work on the water quality of basin is conducted by State Hydraulic Works. Erzurum Wastewater Treatment Facility has started to operate since 2016 and the generated wastewater started to be discharged at one point just above the mouth of Karasu River where it meets the Pulur Stream after the treatment process. This study aims to provide the evaluation of the analysis results of water samples taken by the monitoring stations of State Hydraulic Works (DSI), the analysis results of inflow and outflow of Erzurum Wastewater Treatment Plant and the analysis results of samples taken from below the discharge point of Karasu River, Pulur Stream and treatment plant in the scope of this study. As the result of this evaluation, it is revealed that discharging the urban wastewater to Karasu River after increasing 90% of pollution parameters such as BOD5, COD, TSS and TN is helpful to the protection of water quality and the importance of the wastewater treatment facility to water quality protection is once again emphasized.



Keyword(s): Erzurum Karasu River, Basin Management, Water Quality, Treatment Plant,

  • [1] WWW, 2014. Türkiye’nin Su Riskleri Raporu (12.09.2018).
  • [2] IPCC, 2001. TAR Climate Change 2001: Impacts, Adaptation, and Vulnerability: Hydrology and Water Resources. https://www.ipcc.ch/report/ar3/wg2/ (12.03.2020).
  • [3] Ormansu, 2013. Ormancılık ve Su Şurası, http://sura.ormansu.gov.tr/sura/ (25.10.2018).
  • [4] Hakyemez, C., 2019. SU: Yeni Elmas. Ekonomik Araştırmalar.
  • [5] SKD Türkiye, 2019. Dünya Ekonomik Forumu (WEF) 2019'un Ardından, http://www.skdturkiye.org (23.03.2020).
  • [6] EC, 2019. European Comission on Environment, Introduction to the EU Water Framework Directive (10.04.2019).
  • [7] Meriç, B.T., 2004. Su Kaynakları Yönetimi ve Türkiye. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 28 (1), 27-38.
  • [8] BM, 2019a. Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future.
  • [9] BM, 2019b. Report of International Conference on FreshWater: Water – A key to sustainable development.
  • [10] AB, 2000. "Directive 2000/60/EC of the European Parliament and of the Council of 23 October 2000 Establishing a Framework for Community Action in the Field of Water Policy", Official Journal 22 December 2000 L 327/1. Brussels: European Commission.
  • [11] Kanatlı, M., 2008. Havza Planlamasında Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma ve Önemi, TMMOB, 2. Su Politikaları Kongresi, s. 297-308.
  • [12] Akkaya C., Efeoğlu A., Yeşil N., 2006. Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi ve Türkiye’de Uygulanabilirliği. TMMOB Su Politikaları Kongresi, Ankara.
  • [13] Burak, S., 2006. Su Kaynaklarında Sürdürülebilir Yaklaşım ‘Talep Yönetimi’. TMMOB Su Politikaları Kongresi, Ankara.
  • [14] Erol, A., 2006. Su Kaynaklarının Korunmasında Havza Yönetimi İlkelerinin Önemi. TMMOB Su Politikaları Kongresi, Ankara.
  • [15] Savenije, H., 2002. Training Program under the project on “The Implementation of EU Water Framework Directive in Turkey”. The Netherlands.
  • [16] Kibaroglu, A., Sağsen, G., Kaplan, Ö. ve Sümer, V., 2006. Türkiye'nin Su Kaynakları Politikasına Kapsamlı Bir Bakış: Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi ve İspanya Örneği. TMMOB Su Politikaları Kongresi, Ankara.
  • [17] Coşkun, A. A. (2010). "AB Su Çerçeve Direktifi Açısından Türk Hukukunda Nehir Havza Yönetim Planlaması", Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 1, pp. 43- 55.
  • [18] DSİ, Toprak Su Kaynakları http://www.dsi.gov.tr/toprak-ve-su-kaynaklari (21.10.2019).
  • [19] Ormansu, 2013. Ormancılık ve Su Şurası, http://sura.ormansu.gov.tr/sura/ (25.10.2019).
  • [20] Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 2018 Yılı Yağış Değerlendirmesi, 2018.
  • [21] Ulusal Havza Yönetim Stratejisi, 2014-2023.
  • [22] Acar, R., 1992. Karasu Havzasındaki Taşkın Analizleri, Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
  • [23] Alpaslan, A. H.; Ataç, A.; Yeşil, N. (2007) “River basin management plans in Turkey during the accession period to European Union”, State Hydraulic Works, International Congress on River Basin Management, Proceeding, Antalya, 148-166.
  • [24] Kibaroglu,A., Sağsen,İ., Kaplan,Ö., Sümer,V. 2006 Türkiye’ nin Su Kaynakları Politikasına Kapsamlı Bir Bakış: Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi ve İspanya Örneği,TMMOB Su Politikaları Kongresi Bildiriler Kitabı, Cilt 1, Ankara, s.184-194.
  • [25] DPT, 2001. Su Havzaları, Kullanımı ve Yönetimi Öze İhtisas Komisyonu Raporu, Sekizinci Beş yıllık kalkınma Planı.
  • [26] Karadağ, A.A., 2006. Avrupa Birliği Su Politikaları Çerçevesinde Türkiye'deki Su Kaynaklan Yönetiminin Değerlendirilmesi, S. 210-219. TMMOB Su Politikaları Kongresi.
  • [27] Özonat, 2013. Integrated River Basin Management: A Case Of Buyuuk Menderes River Basin, MS Thesis, METU, Ankara.
  • [28] CŞB, 2015. Atıksu Arıtımı Eylem Planı (2015-2023). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü.
  • [29] Dalkılıç,Y., Harmancıoğlu, N., 2008. Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifinin Türkiye’de Uygulama Olanakları TMMOB, 2. Su politikaları Kongresi, s.415-424.
  • [30] Onüçyıldız, M., Abdulmohsın, M.S., Büyükkaracığan, N., 2016. Fırat-Dicle Havzası ve Irak Su Yapıları. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 12.
  • [31] Acar, R., 1992. Karasu Havzasındaki Taşkın Analizleri, Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
  • [32] Sönmez, A., Hisar, O., Yanık, T., 2012. Karasu Irmağında Ağır Metal Kirliliğinin Tespiti ve Su Kalitesine Göre Sınıflandırılması, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi.
  • [33] Polat, S., 2003. Karasu Havzasının Hidrojeomorfolojik Etüdü, İstanbul, (Basılmamış Doktora Tezi).
  • [34] Kali, N. 2008. Erzurum Ovası Su Kali̇tesi̇ ve Ki̇rli̇li̇ği̇ni̇n Tespi̇ti̇, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • [35] ESKİ, 2016. Erzurum büyükşehir belediyesi, Eski genel müdürlüğü, Arıtma Tesisleri Daire Başkanlığı, Erzurum biyolojik atıksu arıtma tesisi Tanıtım el kitabı.
  • [36] Standard Methods For the Examination of Water and Wastewater, 14 th Edition, 1975, APHA, AWWA, WPCF.
  • [37] Yıldız, E., Değirmenci, N., ÇMB, 2014. Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Analiz Raporu.
  • [38] Oğuz, E., 1997. Erzurum Karasu Nehri Kirlilik Parametrelerinin Matematik Modellemesi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • [39] Garipağaoğlu, N., 2016. Marmara Havzası’nda Kentleşme - Atık Su İlı̇şkı̇lerı̇ e Alıcı Ortam Üzerı̇ndekı̇ Etkı̇lerı̇, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı: 34, ss: 147-159.

KAYNAK GÖSTER

Atıf tipi: APA

Eren, Z , Kaya, F . (2020). Fırat-Dicle Havza Koruma Eylem Planı Çerçevesinde Kentsel Atıksu Arıtma Tesisinin Karasu Nehrinin Su Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 3 ( 2 ) , 95-109. Retrieved from https://ucbad.com/volume-3/issue-2/article-6/

Atıf tipi: BibTex

@article{2020, title={Fırat-Dicle Havza Koruma Eylem Planı Çerçevesinde Kentsel Atıksu Arıtma Tesisinin Karasu Nehrinin Su Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi}, volume={3}, number={2}, publisher={Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi}, author={Zeynep Eren, Fatih Kaya}, year={2020}, pages={95-109} }

Atıf tipi: MLA

Zeynep Eren, Fatih Kaya. Fırat-Dicle Havza Koruma Eylem Planı Çerçevesinde Kentsel Atıksu Arıtma Tesisinin Karasu Nehrinin Su Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. no. 3 Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, (2020), pp. 95-109.